085-1303558 (ma-vr bereikbaar: 9:00 - 22:00)
×
Registreren of inloggen

Om een afspraak te kunnen maken of een bericht te versturen, moet je je eerst registreren. Registreren kost slechts 2 minuten!

REGISTREREN
INLOGGEN
×
Inloggen
×
Verificatiemail ontvangen

Je bent een stap dichter bij betere schoolcijfers! We hebben een mail gestuurd zodat je je account kunt activeren. Heb je geen mail in je inbox en ook niet in spam? Rechtsonder staan we graag direct voor je klaar!

×
Registreren

Registreer en boek direct de bijlesdocent die bij jou past!

Wil je bijles geven? Start aanmeldprocedure docent
×
Gefeliciteerd,

Leuk, je eerste bijlesverzoek! reageert doorgaans binnen 24 uur op je verzoek en zodra de docent bevestigd heeft, krijg je hierover bericht via de mail. Mocht je een vraag hebben, dan kan je altijd persoonlijk contact met ons teams opnemen!

Deelonderwerpen herkennen in een tekst

Als je op een toets een tekst moet lezen en daar vragen over moet beantwoorden, is het belangrijk om te weten wat het onderwerp van die tekst is. Naast dit onderwerp bevat een tekst ook nog enkele deelonderwerpen. In dit artikel leer je wat een deelonderwerp is en hoe je het kan herkennen in een tekst. Zo kan je gemakkelijker zien waar een tekst over gaat, en kan je ook als je zelf een tekst schrijft beter structuur aanbrengen.
deelonderwerp

Onderwerp, hoofdgedachte en deelonderwerpen

Bij het lezen van een tekst kan het handig zijn om te bekijken wat het onderwerp, de hoofdgedachte en de deelonderwerpen van de tekst zijn. Het onderwerp van een tekst is waar een tekst over gaat. Het onderwerp is vaak te noemen in één woord of een paar woorden. Zo kan het onderwerp van een tekst zijn: ‘voetbal’, of: ‘de geschiedenis van Spanje’. Het onderwerp van een tekst is vaak te vinden in de titel, en daarnaast in de inleiding of de eerste alinea. Ook in de tekst die je nu leest is dit zo: in zowel de titel als de inleiding vind je het onderwerp van deze tekst, namelijk ‘deelonderwerpen’. De hoofdgedachte is wat in de tekst over het onderwerp wordt verteld. Anders dan het onderwerp bestaat dit niet uit maar één of een paar woorden, maar is het in een zin samen te vatten. Met de hoofdgedachte geef je nog iets specifieker aan waar de tekst over gaat. Twee teksten over hetzelfde onderwerp kunnen een heel andere hoofdgedachte hebben. Zo kunnen twee teksten over het onderwerp ‘chocolade’ twee verschillende hoofdgedachten hebben; denk bijvoorbeeld aan ‘hoe wordt chocolade gemaakt?’ of ‘Milka is het lekkerste chocolademerk’. Tot slot bevat een tekst ook nog een aantal deelonderwerpen. Wat dat zijn, dat zullen we nu bespreken.
deelonderwerp

Opbouw van een tekst

Een tekst bestaat uit een inleiding, een middenstuk en een slot. In de inleiding wordt het onderwerp geïntroduceerd, in het middenstuk wordt allerlei informatie over dat onderwerp verteld en in het slot wordt een samenvatting gegeven of een conclusie getrokken. Het middenstuk bestaat vaak uit meerdere alinea’s, elk met een eigen onderwerp. Waar elke alinea over gaat, noemen we het deelonderwerp. De verschillende deelonderwerpen waaruit een tekst bestaat belichten verschillende kanten van het onderwerp. Zo kan een tekst met als onderwerp ‘architectuur’ als deelonderwerpen hebben: ‘bekende architecten’, ‘verschillende stijlen van architectuur’ en ‘de geschiedenis van architectuur’. De tekst bevat dus meerdere deelonderwerpen die allemaal iets te maken hebben met het onderwerp van de tekst.

Hoe herken je het deelonderwerp in een tekst?

Het kan heel belangrijk zijn om de verschillende deelonderwerpen in een tekst te kunnen herkennen. Als je bijvoorbeeld op een toets een tekst moet indelen in alinea’s, of je tussenkopjes aan alinea’s moet toevoegen, helpt het om te herkennen over welk deelonderwerp elke alinea gaat. Zo kun je per deelonderwerp een passend tussenkopje uitzoeken. Ook als je zelf een tekst schrijft, is het handig om voor het schrijven te bepalen over welke deelonderwerpen je wil gaan schrijven. Dit helpt je om structuur aan te brengen in je tekst en je boodschap duidelijk over te brengen aan de lezer.

Dus hoe herken je nu welke deelonderwerpen een tekst bevat? Ten eerste is het handig om het onderwerp van de tekst te zoeken, zodat je weet met welk onderwerp de deelonderwerpen iets te maken hebben. Weet je niet goed wat het onderwerp van de tekst is, dan kun je het beste in de inleiding van de tekst kijken. Daar worden bovendien vaak ook al de deelonderwerpen in aangekondigd. Een andere manier om deelonderwerpen te herkennen is door te bekijken uit welke alinea’s de tekst bestaat, en door vervolgens te bedenken waar elke alinea over gaat. Het is daarnaast ook slim om te letten op tussenkopjes, als die worden gebruikt in de tekst. Het tussenkopje kan immers aangeven waarover die alinea gaat. Tot slot kun je de eerste en de laatste zin van elke alinea lezen. In de eerste zin wordt namelijk meestal het deelonderwerp geïntroduceerd waarover die alinea gaat, en in de laatste zin wordt vaak een conclusie gegeven over dat deelonderwerp.
deelonderwerp

Conclusie

Hopelijk heb je na het lezen van dit artikel een goed idee van wat een deelonderwerp is en hoe je het kunt herkennen in een tekst. Samenvattend kun je voor het zoeken van deelonderwerpen in een tekst het volgende stappenplan gebruiken:

      1. Bedenk wat het onderwerp van de tekst is door naar de titel en de inleiding te kijken.
      2. Denk na over de verschillende aspecten van het onderwerp die in de tekst worden behandeld. Soms kun je hieruit al opmaken wat de deelonderwerpen van de tekst zijn.
      3. Bekijk de eventuele tussenkopjes en lees de eerste en laatste zin van elke alinea, om erachter te komen waar elke alinea over gaat. Vat dit samen in één woord of een paar woorden om het deelonderwerp te krijgen dat in die alinea wordt behandeld.
Met deze tips kun je hopelijk de volgende keer dat je een tekst leest gemakkelijk herkennen wat de deelonderwerpen van die tekst zijn. Veel succes!

Dit artikel...

...Is geschreven door Robin Tess.
Wil je bijles van deze docent?

Meer weten?

Deze bronartikels zijn geschreven door docenten van Bijles Aan Huis. Om aan kwaliteitseisen te voldoen, zijn de schrijvers met minimaal een 8 geeindigt voor het desbetreffende vak, of volgen deze een vervolgopleiding die gerelateerd is aan het onderwerp.

Heb je meer vragen over dit onderwerp? Kies een vakkunddige bijlesdocent die jou verder kan helpen!

Meer artikelen en informatie

over Nederlands