Uitleg passé composé

De passé composé is een veelgebruikte werkwoordsvorm die we in het Nederlands kennen als de voltooid tegenwoordige tijd. In dit artikel wordt uitgelegd wanneer je deze vorm gebruikt en hoe je deze maakt.

Gebruik passé composé

De passé composé, ofwel de voltooid tegenwoordige tijd, gebruik je voor een eenmalige gebeurtenis die in het verleden heeft plaatsgevonden en nu is afgelopen. Een voorbeeld in het Nederlands is ‘Ik heb gisteren mijn huiswerk gemaakt.’ Het huiswerk heb je gisteren, in het verleden dus, gemaakt en die handeling is nu afgerond.

Parijs frans

Être of avoir?

Net als in het Nederlands, bestaat de passé composé uit twee werkwoorden: een hulpwerkwoord avoir (hebben) of être (zijn) en het voltooid deelwoord.

Passé composé = avoir/être + voltooid deelwoord

Vaak komt het gebruik van avoir of être overeen met het Nederlands: als je hebben gebruikt in het Nederlands, gebruik je in het Frans avoir en hetzelfde geldt voor zijn en être.

Echter gebruik je bij wederkerende werkwoorden altijd een vorm van être, dus bijvoorbeeld: Je me suis lavé(e) (Ik heb me gewassen).

Ook bij werkwoorden die een beweging uitdrukken gebruik je être, dus: Tu as arrivé(e) à l’heure? (Ben je op tijd aangekomen?).

Regelmatige werkwoorden in de passé composé

Bij de regelmatige werkwoorden onderscheiden we drie groepen: werkwoorden op -er, op -ir en op -re.

Het voltooid deelwoord van een werkwoord op -er maak je door -er van het hele werkwoord af te halen en -é achter de stam te zetten: ‘Hier, j’ai parlé du projet’ (Gisteren heb ik over het project gepraat).

Je maakt het voltooid deelwoord van een werkwoord op -ir door -ir van het hele werkwoord af te halen en vervolgens een -i achter de stam te plakken: ‘Enfin, ils ont finises devoirs’ (Zij hebben eindelijk hun huiswerk afgemaakt).

Het voltooid deelwoord van een werkwoord op -re maak je door -re van het hele werkwoord af te halen en dan -u achter de stam te zetten: ‘J’ai vendu mon vélo’ (Ik heb mijn fiets verkocht)

Even tussendoor…

Wij weten hoe belangrijk goede schoolresultaten zijn. Daarom hebben wij al meer dan 5000 leerlingen geholpen, die hun cijfers gemiddeld van een 4.2 naar een 7.1 hebben verbeterd! Denk jij dat jij extra hulp kan gebruiken bij de stof van dit artikel? Boek dan een bijles via de onderstaande knop en boek vooruitgang!

Franse vlag

Onregelmatige werkwoorden

Net zoals veel andere vormen, wordt ook het voltooid deelwoord van veel onregelmatige werkwoorden, anders gevormd dan die van regelmatige werkwoorden. Het is dus handig om de voltooid deelwoorden van de (belangrijkste) onregelmatige werkwoorden uit je hoofd te leren.

‘Nous avons pris le métro’ (We hebben de metro genomen)

‘Elles sont venues en train’ (Zij zijn met de trein gekomen)

Een belangrijke uitzondering van het gebruik van être is bij être zelf: ‘j’ai été’ (ik ben geweest).

Aanpassing voltooid deelwoord bij être

Als je de passé composé vormt met het hulpwerkwoord être, dan past het voltooid deelwoord zich aan aan het onderwerp. Het kan dan een extra -e, -s of -es krijgen.

Mannelijk enkelvoud: ‘Il est allé au supermarché’ (Hij is naar de supermarkt gegaan)

Vrouwelijk enkelvoud: ‘Elle est allée au supermarché’ (Zij is naar de supermarkt gegaan)

Mannelijk meervoud: ‘Ils son allés au supermarché’ (Zij zijn naar de supermarkt gegaan)

Vrouwelijk meervoud: ‘Elles sont allées au supermarché’ (Zij zijn naar de supermarkt gegaan)

Dit artikel…

Dit artikel is geschreven door Fleur Zijderveld. Wil je bijles van deze docent?

Meer weten?

Deze bronartikels zijn geschreven door docenten van Bijles Aan Huis. Om aan kwaliteitseisen te voldoen, zijn de schrijvers met minimaal een 8 geëindigd voor het desbetreffende vak, of volgen deze een vervolgopleiding die gerelateerd is aan het onderwerp.

Heb je meer vragen over dit onderwerp? Kies een vakkundige bijlesdocent die jou verder kan helpen!