
Laatst bijgewerkt: 20 november 2026 · Door de Onderwijsredactie van Bijles Aan Huis
Met de Cito-toets bedoelen ze de doorstroomtoets, maar er is een belangrijke verandering in de doorstroomtoets sinds schooljaar 2023-2024, die impact heeft op het geadviseerde niveau voor jouw kind. We leggen het uit in dit artikel.
Misschien is je kind al gespannen, en vraag jij je af: moeten we nu gaan oefenen? En heeft dat nog zin voor het advies?
Ook lees je wat doorstroomtoets oefenen wel en niet oplevert, hoe je het thuis aanpakt en wanneer bijles in groep 8 zinvol is.
In het kort: doorstroomtoets oefenen kan, maar het soort oefenen maakt het verschil. Met de gratis voorbeeldtoets leert je kind de vorm kennen; meer toetstraining levert weinig op. Wat wel helpt, is op tijd en structureel werken aan rekenen en begrijpend lezen. De toets kan het advies alleen omhoog halen: bijna 1 op de 5 kinderen kreeg zo een hoger advies in 2024-2025, en in 2023-2024 zelfs bijna 1 op de 4 (DUO).

Nu heet de toets in groep 8 de doorstroomtoets, en ligt hij tussen het voorlopig en het definitieve advies in. Is het toetsadvies hoger dan het voorlopig advies, dan moet de school het advies opnieuw bekijken en in principe bijstellen. Alleen met een goede reden mag de school daarvan afwijken. Valt de uitslag lager uit, dan blijft het voorlopig advies gewoon staan.
Dat verschil zie je terug in de cijfers. In schooljaar 2024-2025 scoorde ruim een kwart van de kinderen hoger dan hun voorlopig advies. Ruim 7 op de 10 van hen kreeg daarna een hoger advies. Dat is bijna 1 op de 5 van alle kinderen in groep 8. In 2023-2024, het eerste jaar van de doorstroomtoets, was dat zelfs bijna 1 op de 4. Vóór de doorstroomtoets was dat ongeveer 1 op de 10 (DUO).
Cito bestaat overigens nog steeds. Het maakt een van de vijf toetsen waaruit basisscholen kunnen kiezen: Leerling in beeld. De andere zijn Dia, DOE, IEP en ROUTE 8. Welke doorstroomtoets je kind maakt, bepaalt de school.

De school geeft een voorlopig advies, op basis van wat je kind de afgelopen jaren heeft laten zien.
Je kind maakt de toets op school: lezen, taalverzorging en rekenen. De papieren versie is op 26 en 27 januari.
Is het toetsadvies hoger dan het voorlopig advies? Dan bekijkt de school het advies opnieuw.
Het advies kan na de toets alleen omhoog, nooit omlaag.
Met het definitieve advies meld je je kind aan bij de nieuwe school.
Bron: Rijksoverheid, Tijdlijn schooladvies 2027.
Een hoger advies is mooi, maar het belangrijkste is dat het past. Na drie jaar zit ongeveer 7 op de 10 kinderen nog op het niveau van hun advies (DUO). Een advies dat hoger is dan wat je kind aankan, kan in de brugklas zorgen voor teleurstelling en stress. Een goed advies is dus niet per se een hoog advies, maar een passend advies.
Daarom heeft het weinig zin om je kind op één toetsdag te laten pieken. Wat wel helpt: je kind laten zien wat het echt kan, omdat het niveau structureel omhoog is gegaan. Dat neemt je kind ook mee naar de middelbare school.
Deels. De vorm van de toets kan je kind leren kennen, en dat geeft rust. Maar stampen voor de toets zelf levert weinig op. Wat je kind wel kan leren, zijn de vaardigheden die de toets meet: lezen, taalverzorging en rekenen.
De toetsmakers zeggen dat zelf ook. Cito raadt trainingen af die alleen gericht zijn op een zo hoog mogelijke score: volgens Cito helpen die de leerling niet en kunnen ze onnodige spanning geven. Een voorbeeldtoets bekijken vindt Cito wel handig. In de ouderbrief over de IEP-toets staat: "Voor de IEP Doorstroomtoets hoef je niet te oefenen." En de minister van Onderwijs schreef in 2023: "een goede voorbereiding is iets anders dan gaan blokken voor deze toets."
Onderzoek wijst dezelfde kant op. In een bekende analyse van studies naar toetstraining leverde tien uur training gemiddeld maar een heel kleine winst op, en extra uren hielpen nauwelijks (Becker, 1990). Het nuttigste onderdeel was kennismaken met het soort opgaven. Een kanttekening: dat onderzoek gaat over Amerikaanse toetsen voor oudere leerlingen. Naar het effect van oefenen voor de doorstroomtoets zelf is in Nederland nog geen onderzoek gedaan.
Het verschil zit dus in wát je oefent. Toetstraining leert een kind trucjes voor één dag. Werken aan rekenen en begrijpend lezen maakt het niveau blijvend sterker. Dat helpt bij de toets, en daarna in de brugklas.

1-op-1 kan ik aandacht geven aan waar het vastloopt: Eerst doe ik het voor, dan samen, en dan de leerling zelf. Pas als dat meermaals lukt zit de stof er goed in!
Javier, senior bijlesdocent groep 8, huiswerkbegeleiding, rekenen en Nederlands (taal)
Begin met de voorbeeldtoets van de toets die je kind gaat maken. Oefen daarna kort en regelmatig met lezen en rekenen. Zo leert je kind de vorm kennen, zonder dat de toets groter wordt dan hij is.
Zo pak je het aan:
Veel ouders zoeken ook op "Cito oefenen groep 8". Let daarbij op: met "de Cito's" bedoelen scholen vaak de toetsen van het leerlingvolgsysteem, die je kind van groep 3 tot en met 8 maakt. Ook daarvoor geldt: oefenen voor een zo hoog mogelijke score geeft de school een vertekend beeld (Cito).
Kent je kind de stof goed en is alleen de vorm nieuw? Dan is dit genoeg. Loopt je kind bij het oefenen steeds op dezelfde dingen vast, dan zit er waarschijnlijk een gat in de basis. Daarover lees je hieronder meer.
Oefen vooral op de onderdelen waar je kind het meest op vastloopt. Bij de meeste kinderen is dat rekenen of begrijpend lezen. Rekenen is landelijk het zwakste onderdeel. Ongeveer 4 op de 10 kinderen haalt bij rekenen het streefniveau, tegen ruim 7 op de 10 bij lezen (CvTE, 2026).
Bij Bijles Aan Huis zien we hetzelfde. Van de groep 8-leerlingen met bijles krijgt 96% les in rekenen, Nederlands (taal) of allebei. Samen zijn die vakken goed voor 9 op de 10 lesuren.
Bij rekenen in groep 8 komt veel samen: breuken, procenten, verhoudingen, meten en verhaaltjessommen. Mist een kind één stap, dan loopt het bij de volgende vast. Een goede docent begint daarom met uitzoeken wát er misgaat. Zit het in de tafels, in het inzicht of in het lezen van de som? Daarna wordt gericht geoefend, in het tempo van je kind.
"Ze heeft mijn dochter geholpen om inzicht te krijgen bij het rekenen. Net op tijd voor de Cito toetsen."
Darcey · april 2021 · Trustpilot
Meer over bijles rekenen op de basisschool.
Begrijpend lezen is meer dan een leesvak. Je kind heeft het bij elke toets nodig, ook bij rekenen, want veel rekenopgaven zijn verhaaltjessommen. In de brugklas wordt het nog belangrijker, omdat de teksten bij elk vak langer worden.

Ook op de middelbare school en zelfs bij wiskunde zie ik dat eerst begrijpend lezen beter moet. Een vaardigheid die je écht nodig hebt in elk onderdeel van het leer- en toetsproces.
Thomas, supreme bijlesdocent wiskunde, biologie en scheikunde
Een docent oefent daarom niet alleen met toetsteksten, maar met de vaardigheid zelf: de vraag goed lezen, de kern van een tekst vinden en nieuwe woorden leren. Lees meer over bijles begrijpend lezen.
Wie zo oefent, werkt niet toe naar één toetsdag. Het niveau van je kind gaat blijvend omhoog, en dat zie je terug op de toets en daarna in de brugklas. Daar gaat het om: je kind laten zien wat er al in zit.
Hoe eerder, hoe rustiger. Het beeld voor het schooladvies vormt zich al in groep 7, dus wie dan begint, heeft de meeste ruimte. Maar ook in groep 8 kan gerichte hulp nog verschil maken.
Groep 7
De toetsen van het leerlingvolgsysteem tellen al mee voor het beeld van de school. Veel scholen geven eind groep 7 een eerste indicatie van het advies. Een goed moment om rustig aan rekenen of lezen te werken.
Najaar groep 8
Er is nog tijd om gericht een gat in de basis te dichten, zonder haast.
Januari en februari
Kort en gericht: de vorm leren kennen, herhalen en rust bewaren.
Na de toets
Het advies verandert niet meer door bijles, het niveau wel. Richting de brugklas is doorgaan de moeite waard.
Dat groep 7 meetelt, blijkt ook uit onderzoek van het CPB. De toetsen van het leerlingvolgsysteem verklaarden samen ongeveer driekwart van de verschillen in eindtoetsscore. De toets van midden groep 7 verklaarde alleen al twee derde (CPB, 2024; gemeten in het oude stelsel met de eindtoets).
Bij Bijles Aan Huis begon 4 op de 10 groep 8-leerlingen met bijles al in groep 7 of eerder. De meeste kinderen krijgen ongeveer 1 uur bijles per week. Januari is bij ons de drukste maand: dan geven onze docenten anderhalf keer zoveel lessen als in september. En na de toets gaat bijna een kwart van onze groep 8-leerlingen door met bijles in de brugklas, vaak bij dezelfde docent.
Dat hangt af van waar je kind vastloopt. Is alleen de vorm nieuw, dan is gratis oefenmateriaal genoeg. Zit er een gat in rekenen of begrijpend lezen, dan past 1-op-1 bijles beter. En speelt vooral spanning, dan kan een bijlesdocent die zich daarop richt ook helpen.
Prijzen van aanbieders, gecontroleerd op 21 november 2026 (zie bronnen).
Voorbeeldtoets van de toetsmaker
De vorm en het soort vragen
Elk kind, om te wennen
Gratis (bijvoorbeeld bij Cito en ROUTE 8)
Oefenapp of oefenwebsite
Losse oefeningen herhalen
Een kind dat zelfstandig oefent
Ongeveer €4 tot €12 per maand
Oefenboek
Toetsachtige opgaven op papier
Een kind dat graag op papier werkt
Meestal €35 tot €80 per set; uitgebreide pakketten tot ongeveer €130
Toetstraining in een groep
Toetsvorm en strategie
Een kind dat vooral de vorm wil leren kennen
Meestal €30 tot €45 per uur; een hele training kost zo'n €175 tot €995
Remedial teaching
Hulp bij een leerprobleem, zoals dyslexie of dyscalculie
Een kind met een specifieke leerbehoefte
Ongeveer €76 per uur
1-op-1 bijles bij Bijles Aan Huis
Rekenen, lezen of taal op het niveau van je kind
Een kind met een gat in de basis
€24 tot €54 per uur, zonder inschrijfgeld; soms reiskosten (alleen aan huis, bij meer dan 3,5 km)
1-op-1 bijles, andere aanbieders
Rekenen, lezen of taal op het niveau van je kind
Een kind met een gat in de basis
Vaak rond €35 per uur; met inschrijf- of opstartkosten erbij rond €42 per uur (bij 10 lessen)

Ik kan vaak meteen zien wanneer een leerling iets niet begrijpt, ook al zegt diegene van wel. Dan ga ik doorvragen! Dat persoonlijke contact krijg je met AI niet.
Elvira, senior bijlesdocent rekenen en Nederlands (taal)
Bij een leerprobleem, zoals dyslexie of dyscalculie, kan bijles juist helpen. Een bijlesdocent kan zich 1-op-1 afstemmen op je kind, in het juiste tempo meegaan en geduldig herhalen tot het wel lukt. Je kind mag fouten maken: in een veilige omgeving durft een kind meer. Bespreek een vermoeden van een leerprobleem ook met de leerkracht of de intern begeleider; onderzoek of remedial teaching kan daarnaast nodig zijn.
Bij spanning of faalangst kan bijles ook helpen. Een deel van onze bijlesdocenten richt zich daar juist op en werkt als een soort leercoach: samen met je kind aan rust, vertrouwen en een goede aanpak voor de toets. Leert je kind hard, maar vallen de cijfers toch tegen? Lees dan meer over hard leren en toch slechte cijfers.
Wel belangrijk: bijles is geen wondermiddel. Bij heftige leerproblemen of ernstige faalangst vervangt bijles geen onderzoek, behandeling of dyslexiezorg. Een bijlesdocent kan dan wel een fijne aanvulling zijn.

Leeruitdagingen kunnen liggen in persoonlijkheidskenmerken, motivatie, zelfvertrouwen, enz. Elke leerling is anders en daar pas ik de bijles op aan.
Koos, supreme bijlesdocent scheikunde en natuurkunde
Het tarief hangt af van het docenttype en het aantal uren: van €24 tot €54 per uur. Je betaalt geen inschrijfgeld en zit niet vast aan een abonnement. Je koopt een pakket uren en plant de lessen zelf in. Bekijk de actuele tarieven van Bijles Aan Huis.
Speciaal voor de doorstroomtoets is er een toetspakket: 5 lesuren 1-op-1 bijles, online of aan huis bij een docent naar keuze, zonder abonnement. Vraag ernaar bij onze onderwijsbegeleider na de gratis proefles; die activeert het pakket voor je. Voor deze aanbieding gelden andere uurtarieven, en je betaalt in één termijn.

Als de cijfers omhoog gaan, groeit het zelfvertrouwen. Leerlingen komen meer los, omdat ze merken dat de bijles helpt. Super fijn om te zien!
Noor, senior bijlesdocent Engels en Frans
Bijles kan je kind sterker maken in rekenen en lezen, en dat is precies wat de toets meet. Of bijles ook de score op de doorstroomtoets verhoogt, is nooit apart onderzocht. Dat eerlijke antwoord hoort erbij.
Wat we wel weten: volgens de Britse Education Endowment Foundation (EEF) levert 1-op-1 bijles gemiddeld ongeveer vijf maanden extra leervooruitgang op, op de basisschool zelfs zes. Bij lezen is het effect groter dan bij rekenen. Bijles werkt het best als die regelmatig is en aansluit bij wat er op school gebeurt.
Een kanttekening: dit is buitenlands onderzoek, en bij bijles buiten schooltijd is het effect meestal wat kleiner (Kraft e.a., 2024).
Bij Bijles Aan Huis zien we wel degelijk dat bijles werkt, aan de terugkoppeling van onze bijlesfamilies. Onderzoek naar de toetsscore is er niet, blije leerlingen wel: 96% van de leerlingen geeft hun bijlesdocent 4 of 5 sterren.
Ouders en kinderen vertellen vooral over meer vertrouwen. Dat zijn persoonlijke ervaringen: elk kind is anders, en een hoger advies kan niemand beloven.
"Onze dochter, 11 jaar oud, heeft nu veel meer zelfvertrouwen gekregen in rekenen en haar niveau is omhoog gegaan."
Rian van Zomeren · juli 2023 · Trustpilot

Ervaring van Julian uit Haren — Bijles taal en rekenen, groep 8
Julian kreeg in groep 8 online bijles in taal en rekenen. In het begin had hij er weinig zin in: "ik dacht het wordt echt heel saai." Samen met zijn moeder koos hij, na een paar kennismakingslessen, een docent die goed bij hem paste. Zijn moeder was zo tevreden dat ook zijn zus bijles kreeg.
En mijn niveau is ook echt omhoog gegaan en nu kan ik gewoon naar de school waar ik heen wil.
Vertel je kind wat er echt op het spel staat: de toets kan het advies alleen omhoog halen, nooit omlaag. Maak de toets thuis niet groter dan hij is, en zorg dat de vorm bekend is. Bij veel kinderen haalt dat al veel spanning weg.
Spanning is heel gewoon. Bijna 1 op de 5 kinderen in groep 8 heeft (nogal) veel stress van het schooladvies. Bij meisjes is dat bijna 1 op de 4 (HBSC, 2025). Die spanning begint vaak al in het najaar, ruim voordat er iets beslist is.
Wat je zelf kunt doen:
Spanning tijdens de toets zit vaak in concrete dingen: een lange vraag die je kind overvalt, of tijd die opraakt. Een bijlesdocent kan daarmee oefenen: de vraag goed begrijpen, de tijd indelen en weer vertrouwen krijgen in wat je kind wel kan. Bij ernstige faalangst is bijles geen vervanging voor professionele hulp.
"Het allerbelangrijkste is dat onze dochter zich niet meer onzeker voelt. Waar ze eerst gespannen kon zijn over haar prestaties, is ze nu echt een heel stuk meer zelfverzekerd."
Iris V. · november 2025 · Trustpilot

Ik heb me verdiept in leerblokkades en toetsangst, zo kan ik de signalen goed herkennen. Bijvoorbeeld blackouts bij lange vragen, daar werken we dan aan.
Alexander, senior bijlesdocent wiskunde en rekenen

Kies een docent die eerst uitzoekt waar je kind vastloopt, en dan werkt aan de vaardigheden zelf, niet alleen aan toetsjes. Met deze vragen vergelijk je aanbieders:
De stof van groep 8 vraagt om een andere uitleg dan die van de middelbare school.
Een goede docent begint met kijken en vragen, niet met een stapel oefentoetsen.
Vraag hoe de lessen eruitzien. Gericht oefenen met rekenen en lezen helpt langer dan trucjes voor één toets.
De klik tussen kind en docent bepaalt veel. Julian koos pas na een paar kennismakingslessen.
Vraag naar de selectie op vakkennis, uitleg en betrouwbaarheid.
Je wilt weten hoe het gaat, en makkelijk met de docent in contact kunnen komen. Je wil ook aan de bel kunnen trekken als er iets niet goed loopt.
Zeker vlak voor de toets wil je kunnen beginnen zonder lange verplichting. Ook als het toch niet helemaal klikt met een docent wil je een betere match kunnen vinden.
Kies wat bij je kind past. Op de basisschool krijgt bij ons ongeveer de helft van de kinderen les aan huis.
Bij Bijles Aan Huis kun je met elke docent een gratis proefles doen; de proefles is altijd online. De docenten worden geselecteerd op vakkennis, uitleg en betrokkenheid, en alleen de beste 18% wordt toegelaten. Bekijk de bijlesdocenten voor de basisschool of lees meer over bijles voor de doorstroomtoets.